medTzorg
Vraag 20: Welke wet is van toepassing bij vrijheidsbeperking bij dementie?

  • 25 / 08 / 2026
  • Weet jij het?

Situatie

Een patiënt met dementie is onvrijwillig opgenomen (met een zorgmachtiging). In het zorgplan staat dat het zorgteam bij onrust een stappenplan volgt. Als derde stap worden de bedhekken omhoog gedaan en wordt een sensor‑mat neergelegd. Deze maatregelen beperken de vrijheid en privacy van de patiënt.

Vraag

Op basis van welke wet handelt de arts hier?

  1. WVGGZ
  2. BIG
  3. BOPZ
  4. WZD
  5. WGBO

Antwoord

Het juiste antwoord is 4: de Wet zorg en dwang (WZD).

Uitleg

In het verleden regelde de Wet Bopz alle verplichte geestelijke gezondheidszorg. Deze wet is vervallen en vervangen door twee nieuwe wetten: de Wet verplichte ggz (WVGGZ) voor psychiatrische dwangzorg, en de Wet zorg en dwang (WZD) voor dwangzorg bij mensen met dementie of een verstandelijke beperking.

De BIG‑wet (Beroepen in de individuele gezondheidszorg) bepaalt welke handelingen een arts mag uitvoeren (zoals voorschrijven, prikken, snijden). De WGBO (Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst) regelt de rechten van de patiënt en wat een arts moet doen (zoals informeren, toestemming vragen, dossier bijhouden). Deze wetten zijn niet van toepassing op het opleggen van vrijheidsbeperkende maatregelen zoals in deze situatie.

Meer lezen?

Lees onze richtlijn Isolatie en Vrijheidsbeperkingen Richtlijnen – medTzorg

Meer leren?

Volg onze Masterclasses Zorg en Dwang, en Wet & Regelgeving Masterclass huisartsgeneeskundige zorg – medTzorg

Bijbehorende richtlijn

Leren bij medTzorg

Wij geven ook scholingen, masterclasses en e-learnings via ons online leerplatform, gericht op verschillende onderwerpen. Benieuwd naar welke invulling wij hieraan geven?
Lees meer in ons expertisecentrum