Meegemaakt – ‘Het laatste wat ik wil, is tegen iemands wil medicatie toedienen.’

26 / 03 / 2026
Meegemaakt

“Vijf hele brede mannen in beschermende kleding, met schilden in hun hand. Ik sta daarachter, met een injectienaald. Twee angstige ogen kijken mij aan. Dat is heel naar, maar we hebben alles al geprobeerd. De vijf mannen houden de jongen in bedwang en ik geef de injectie. Dat blijft me bij.”

‘Het laatste wat ik wil, is tegen iemands wil medicatie toedienen. Al helemaal in een gevangenis’

Een uur eerder zat Luuk Wouters nog thuis en werkte hij zijn registratie bij tijdens zijn ANW-dienst. Hij is sinds vier jaar huisarts en sloot zich al tijdens het laatste jaar van zijn studie aan bij medTzorg. Inmiddels draait hij niet alleen ANW-diensten, maar zit hij ook in de Medische Raad van medTzorg.

“Ik werd gebeld omdat een jongen in een jeugdgevangenis extreem onrustig was. Hij leek zelfs psychotisch. Op locatie bleek de taalbarrière een groot obstakel. Mede daardoor kon ik geen contact maken. In die jeugdgevangenis zitten vaak jongens die wachten op een vreemdelingenstatus, nadat ze zijn opgepakt bij een grenscontrole. We hadden al geprobeerd om rust voor hem te creëren, maar dat hielp niet, dus moest hij in separatie. Daar ben ik als arts op tegen, want er is geen enkele medische reden om iemand in een isoleercel te plaatsen. Het argument is altijd praktisch: niemand kan een hele dag lang door tien mensen in bedwang kan worden gehouden.

De injectie

Ondanks de taalbarrière legde ik uit wat ik kwam doen, maar zelfs met een tolk kwam mijn boodschap niet meer aan. In acute momenten weet iemand soms niet eens meer wat taal is. Deze jongen beschadigde zichzelf in een isoleercel, hoewel hij een scheurshirt- een kledingstuk dat zelfbeschadiging voorkomt – droeg. Daarom moest ik iets rustgevends toedienen. In zo’n geval sluit de gevangenisdirecteur aan, want op deze manier medicatie toedienen maakt het een juridisch verhaal. De injectie toedienen was heel naar, maar noodzakelijk.

Het blijft me bij door de angst in zijn ogen. Dat was voor mij niet de eerste keer, want ik heb tijdens mijn opleiding ervaring opgedaan bij High Intensive Care van de psychiatrie-afdeling. Daar gebeurde dit vaker.

Na de injectie zag ik dat hij snel tot rust kwam. Daarna brachten we hem naar een veilige, ruimere omgeving om de zorg opnieuw op te bouwen. Dat lukte en het is diezelfde nacht opgelost.

Teamwork: artsen zijn geen straffers

In dit geval was het teamwork goed en direct. De directeur en het interventieteam waren heel redelijk, maar dat is niet vanzelfsprekend. Het interventieteam staat ook stijf van adrenaline. Deze keer deelde de jongen geen klap uit aan een van hen, maar soms gebeurt dat wel. Iemand doet dat vanuit een geestesziekte. Daar moet je ze niet voor straffen. In een gevangenis wordt vergelijkbaar gedrag in normale gevallen wel bestraft, dus gaat het in uitzonderlijke situaties als deze tegen de werkwijze van een gevangenis in. Bewakers vinden soms dat er een straf op moet staan van een dokter. Als ik de vraag krijg of ik toestemming geef om een patiënt in een isoleercel te plaatsen, is mijn antwoord ‘nee’. Er zijn altijd betere oplossingen, want hoe langer iemand in een isoleercel zit, hoe traumatischer het is. En het belang van de patiënt staat bij mij altijd voorop.”

‘Goede zorg is niet altijd dezelfde zorg voor iedereen. Sommige mensen verdienen betere zorg, omdat ze een kwetsbare positie hebben. Er mag meer zorg zijn voor kwetsbare groepen’

Verwerken

Het belang van de patiënt centraal stellen is ook een manier om deze ervaring te verwerken. Luuk merkt door het vertellen van het verhaal weer hoe indrukwekkend zijn ervaring is. “Zo’n situatie verwerk ik door mezelf te herinneren aan het volgende: ik ben hiervoor opgeleid, ik ken alle juridische stappen en ik ben me bewust van de gevoeligheid van de ingreep. Ook stel ik mezelf de vraag: ‘Kan ik leven met de keuzes die ik heb gemaakt?’ Als dat het geval is, dan verwerk ik het snel. In de scholingen van medTzorg komt het ook ter sprake als we eigen casuïstiek inbrengen. In dit geval kijk ik er tevreden op terug, want dit was de enige oplossing.

Dit kom ik in mijn dagpraktijk nagenoeg nooit tegen en het is een voorbeeld van waarom ik voor medTzorg werk. Maar ook de afwisseling spreekt me aan. Ik werkte voorheen alleen op de spoedeisende hulp, maar daar miste ik het gesprek met de patiënten. Daarna koos ik voor een huisartsenpraktijk en nu heb ik door mijn ANW-diensten bij medTzorg het beste van twee werelden.”